Nevralji, bir sinirin dağılım alanında ortaya çıkan, çoğu zaman ani başlayan, batıcı veya elektrik çarpması benzeri ağrıları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Ağrının yeri, süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden nörolojik bulgular altta yatan nedeni anlamada önemlidir.
Trigeminal nevralji nedir?
Trigeminal nevralji genellikle yüzün bir tarafında, saniyeler süren ve tekrarlayan çok şiddetli ağrı ataklarıyla seyreder. Konuşma, çiğneme, diş fırçalama, yüz yıkama veya yüze hafif temas bazı kişilerde atağı tetikleyebilir.
Klasik trigeminal nevraljide trigeminal sinirin beyin sapına yakın bölümünde bir damar ile temas veya bası söz konusu olabilir. Bunun dışında multipl skleroz, yapısal beyin lezyonları veya farklı nedenler de benzer ağrıya yol açabilir. Bu nedenle özellikle genç yaşta başlayan, iki taraflı olan, duyu kaybının eşlik ettiği veya muayene bulgusu bulunan hastalarda görüntüleme daha önemli hale gelir.
Trigeminal nevralji nasıl değerlendirilir?
Tanı çoğunlukla ağrının tipik öyküsü ve nörolojik muayene ile konur. Gerekli durumlarda beyin MR ve damar-sinir ilişkisini değerlendiren görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir. Diş, çene, kulak ve sinüs kaynaklı ağrılarla ayırıcı tanı yapılması da önemlidir.
Trigeminal nevralji tedavisi
Tedavide ilk basamak çoğu hastada sinir kaynaklı ağrıya yönelik ilaçlardır. İlaç seçimi ve dozu hastanın yaşı, diğer hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve olası yan etkiler dikkate alınarak hekim tarafından belirlenir. İlaç tedavisine rağmen yeterli kontrol sağlanamayan veya ilaçları tolere edemeyen uygun hastalarda girişimsel ya da cerrahi seçenekler ilgili uzmanlıklarla birlikte değerlendirilebilir.
Oksipital nevralji
Oksipital nevraljide ağrı çoğunlukla enseden başlayıp başın arka ve üst bölümüne doğru yayılan, batıcı veya elektriklenme benzeri ataklar şeklindedir. Boyun kas-iskelet sorunları ve diğer baş ağrısı tipleriyle karışabilir. Tedavi altta yatan nedene göre planlanır; ilaçlar, fizik tedavi yaklaşımları veya seçilmiş hastalarda sinir blokları değerlendirilebilir.
Diğer daha nadir nevraljiler
Glossofaringeal nevralji, nervus intermedius nevraljisi ve laringeal sinir nevraljileri daha nadirdir. Ağrının kulak, boğaz, dil kökü veya boyun bölgesinde olması ve yutma ya da konuşmayla tetiklenmesi ayırıcı tanıda yol gösterici olabilir. Özellikle ağrıya bayılma, ritim değişikliği, yeni nörolojik bulgu veya ilerleyici yakınmalar eşlik ediyorsa ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Ne zaman değerlendirme gerekir?
Yeni başlayan şiddetli yüz ağrısı, duyu kaybı, çift görme, güçsüzlük, işitme değişikliği, ateş, kilo kaybı veya sürekli ilerleyen ağrı varsa hekim değerlendirmesi önemlidir.
Baş ağrısı ve alarm belirtileri hakkında bilgi | Nöropatik ağrı hakkında bilgi
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.
